OC działalności gospodarczej a szkoda po wadliwej naprawie samochodu – sąd zasądził 31 400 zł

OC działalności gospodarczej ma chronić przedsiębiorcę przed finansowymi skutkami odpowiedzialności za szkody związane z prowadzoną działalnością. Nie oznacza to jednak, że każda zgłoszona szkoda zostanie automatycznie pokryta przez ubezpieczyciela. W analizowanej sprawie spór dotyczył szkody powstałej po naprawie silnika oraz tego, czy mieściła się ona w zakresie ochrony wynikającej z zawartej polisy.

Naprawa silnika i kolejna awaria samochodu

Przedsiębiorcy prowadzili działalność obejmującą między innymi konserwację i naprawę pojazdów samochodowych. W ramach tej działalności wykonali naprawę silnika pojazdu należącego do innego przedsiębiorcy. Zakres prac obejmował naprawę silnika i wymianę jego elementów.

Po pewnym czasie od wykonania usługi doszło do kolejnej awarii pojazdu. Kontrahent zgłosił reklamację, a następnie skierował sprawę do sądu. W tamtym postępowaniu od przedsiębiorców zasądzono na rzecz kontrahenta około 20 0001 zł wraz z odsetkami oraz około 6 900 zł kosztów procesu. Ubezpieczeni ponieśli także 4 400 zł kosztów zastępstwa procesowego.

Kiedy OC działalności gospodarczej obejmuje szkodę?

Przedsiębiorcy posiadali ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej związanej z prowadzoną działalnością. Z ustaleń sądu wynikało, że zakres ochrony został rozszerzony również na określone szkody dotyczące rzeczy znajdujących się w pieczy, pod dozorem lub kontrolą ubezpieczonego oraz rzeczy stanowiących przedmiot obróbki, czyszczenia, naprawy lub serwisu.

W późniejszym sporze najważniejsze stało się więc nie samo istnienie polisy, lecz ustalenie, czy konkretne roszczenie związane z wcześniejszą naprawą mieściło się w jej zakresie. Podobnie jak w innych sprawach dotyczących dochodzenia odszkodowania , znaczenie miała zarówno treść umowy, jak i dokumenty potwierdzające wysokość szkody.

Dlaczego ubezpieczyciel odmówił wypłaty?

Po zgłoszeniu szkody zakład ubezpieczeń odmówił wypłaty świadczenia. Kwestionował swoją odpowiedzialność i powoływał się między innymi na postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia odnoszące się do szkód, które ubezpieczony miał obowiązek naprawić w ramach gwarancji jakości albo odpowiedzialności z tytułu rękojmi.

Takie stanowisko zostało podtrzymane również w procesie. Samo powołanie się na postanowienia OWU nie zakończyło jednak sporu. Sąd musiał ocenić, czy wskazane przez ubezpieczyciela wyłączenie rzeczywiście mogło zostać zastosowane do okoliczności tej konkretnej sprawy.

Mechanizm ten pojawia się również w innych sporach, w których ubezpieczyciel odmawia wypłaty odszkodowania i uzasadnia decyzję określonym postanowieniem umowy lub OWU.

Czego przedsiębiorcy dochodzili od ubezpieczyciela?

Po wcześniejszym procesie przedsiębiorcy wystąpili przeciwko własnemu ubezpieczycielowi. Łącznie dochodzili 31 400 zł oraz ustawowych odsetek za opóźnienie.

Warto przy tym rozdzielić dwa postępowania. W pierwszym oceniano odpowiedzialność przedsiębiorców wobec kontrahenta. W kolejnym sąd badał już odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń wynikającą z umowy OC działalności gospodarczej.

Czy wcześniejszy wyrok wiązał ubezpieczyciela?

Ubezpieczyciel nie był stroną wcześniejszego postępowania. Z tego względu sąd odniósł się do art. 365 § 1 k.p.c. i zasad prawomocności materialnej orzeczenia.

W uzasadnieniu wskazano, że prawomocne orzeczenie wiąże strony procesu oraz sądy i inne organy w zakresie wynikającym z przepisów. Nie oznacza to jednak automatycznego rozszerzenia związania wszystkimi ustaleniami wcześniejszego wyroku na osobę trzecią, która nie uczestniczyła w tamtym postępowaniu.

Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń musiała zatem zostać oceniona w odrębnym procesie, na podstawie zawartej umowy ubezpieczenia i zgromadzonego w nim materiału dowodowego.

Kto musi udowodnić roszczenie w sporze z ubezpieczycielem?

Sąd odwołał się także do art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c. To strona, która wywodzi określone skutki prawne z danego faktu, powinna ten fakt wykazać. W praktyce oznaczało to konieczność przedstawienia przez ubezpieczonych podstaw odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń oraz wykazania wysokości dochodzonego świadczenia.

Sąd uznał zgromadzony materiał za wystarczający do uwzględnienia roszczenia w zakresie należności głównej. Z uzasadnienia wynika również, że samo ogólne kwestionowanie wysokości szkody przez pozwanego nie było wystarczające do podważenia żądania.

Jak sąd ocenił wyłączenie dotyczące gwarancji i rękojmi?

Jednym z głównych argumentów zakładu ubezpieczeń było powołanie się na postanowienie OWU dotyczące szkód, które ubezpieczony miał obowiązek naprawić w ramach gwarancji jakości albo na podstawie przepisów o rękojmi.

Sąd nie uwzględnił tego zarzutu. W uzasadnieniu wskazano, że pozwany nie sprecyzował, dlaczego w tym konkretnym przypadku przedsiębiorcy mieliby być zobowiązani do naprawienia szkody właśnie w ramach gwarancji lub rękojmi. Taka okoliczność nie wynikała również z materiału dowodowego.

Jaka była podstawa prawna odpowiedzialności ubezpieczyciela?

Podstawowe znaczenie miał art. 822 k.c., który reguluje umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Na podstawie takiej umowy zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłaty określonego odszkodowania za szkody, za które odpowiedzialność ponosi ubezpieczony.

Sąd odwoływał się również do art. 361 k.c. przy ocenie zakresu szkody oraz normalnego związku przyczynowego. W zakresie terminu spełnienia świadczenia znaczenie miał art. 817 k.c., natomiast podstawą naliczania odsetek za opóźnienie był art. 481 § 1 k.c.

Jakie koszty zostały uwzględnione?

Roszczenie nie ograniczało się do należności zasądzonej wcześniej na rzecz kontrahenta. Ubezpieczeni dochodzili również kosztów wynikających z wcześniejszego procesu oraz kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd uwzględnił dochodzoną należność główną w pełnym zakresie i zasądził od zakładu ubezpieczeń 31 439 zł. Odrębnie oceniono natomiast daty, od których należały się odsetki.

Od kiedy należały się odsetki?

W przypadku odsetek sąd analizował moment wymagalności poszczególnych części roszczenia. Ustawowe odsetki za opóźnienie zostały zasądzone od około 20 000 zł od 3 marca 2020 r. oraz od około 11 400 zł od 22 marca 2022 r.

W pozostałym zakresie dotyczącym wcześniejszych dat naliczania odsetek powództwo zostało oddalone. Rozstrzygnięcie pokazuje, że w sporze z ubezpieczycielem znaczenie ma nie tylko wysokość samego świadczenia, ale także moment, w którym zakład ubezpieczeń powinien był je spełnić.

Wyrok - 31 400 zł od zakładu ubezpieczeń

Wyrok zapadł 22 grudnia 2023 r. Sąd zasądził również 5 100 zł kosztów procesu. Powództwo zostało oddalone jedynie w części odnoszącej się do odsetek żądanych od wcześniejszych dat.

Co oznacza ta sprawa dla przedsiębiorcy posiadającego OC?

OC działalności gospodarczej a szkoda po wadliwej naprawie to problem, którego nie można rozstrzygnąć wyłącznie na podstawie ogólnego stwierdzenia, że usługa została wykonana nieprawidłowo. Konieczne jest sprawdzenie zakresu ochrony wynikającej z konkretnej polisy, treści OWU oraz ewentualnych wyłączeń odpowiedzialności.

Jeżeli zakład ubezpieczeń powołuje się na określone wyłączenie, trzeba ocenić, czy rzeczywiście odpowiada ono okolicznościom konkretnej szkody. W analizowanej sprawie sąd nie znalazł podstaw do zastosowania wyłączenia dotyczącego gwarancji i rękojmi w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.

Równie ważne jest prawidłowe udokumentowanie wysokości roszczenia, kosztów poniesionych w związku ze szkodą oraz dat istotnych dla ustalenia wymagalności świadczenia. W sporze z ubezpieczycielem znaczenie może mieć więc nie tylko sama decyzja odmowna, ale także sposób jej uzasadnienia i materiał, na którym została oparta.