Deportacja mimo ważnej karty pobytu – wyrok karny, mandat i odwołanie od decyzji

Znaczenie mogą mieć wcześniejsze naruszenia prawa, prawomocne skazania za przestępstwa, a w określonych sytuacjach także powtarzające się wykroczenia. Nie oznacza to jednak, że każdy mandat, grzywna lub wyrok automatycznie prowadzą do zobowiązania cudzoziemca do powrotu.

W każdej sprawie należy ustalić, jaka konkretnie przesłanka określona w ustawie o cudzoziemcach została zastosowana przez Straż Graniczną oraz czy organ prawidłowo ustalił i ocenił indywidualne okoliczności sprawy.

Czy można zostać deportowanym mimo ważnej karty pobytu?

Tak. Ważna karta pobytu potwierdza posiadanie określonego uprawnienia pobytowego, ale nie wyłącza możliwości wydania wobec cudzoziemca decyzji o zobowiązaniu do powrotu, jeżeli zachodzi jedna z przesłanek przewidzianych w ustawie o cudzoziemcach.

Należy więc odróżnić legalność pobytu cudzoziemca w chwili kontroli od istnienia innych ustawowych podstaw, które mogą prowadzić do wydania decyzji powrotowej.

Wyrok karny, mandat i grzywna a deportacja

Prawomocny wyrok karny może wpływać na sytuację pobytową cudzoziemca. Nie istnieje jednak ogólna zasada, zgodnie z którą każdy wyrok karny automatycznie prowadzi do deportacji z Polski.

Skazanie może stanowić element materiału dowodowego przy ocenie, czy w konkretnej sprawie zachodzą przesłanki określone w ustawie o cudzoziemcach, w tym przesłanka związana z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Podobnie pojedynczy mandat nie oznacza automatycznie wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Znaczenie może mieć rodzaj naruszenia, jego okoliczności oraz to, czy było to jednorazowe zdarzenie, czy element powtarzających się naruszeń prawa.

• rodzaj i charakter popełnionego czynu,
• częstotliwość naruszeń prawa,
• wcześniejsza karalność,
• zachowanie cudzoziemca po zdarzeniu,
• czas, który upłynął od naruszenia prawa,
• sytuacja osobista i rodzinna cudzoziemca.

Wyrok za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości a karta pobytu

Przykładem może być prawomocne skazanie za czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, dotyczący prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości albo pod wpływem środka odurzającego.

Możliwa jest sytuacja, w której cudzoziemiec posiada ważną kartę pobytu, został wcześniej prawomocnie skazany, wykonał orzeczoną karę i nadal legalnie przebywa w Polsce.

Wykonanie kary lub zapłata grzywny nie oznaczają automatycznie, że wcześniejsze skazanie nie może być analizowane w późniejszym postępowaniu administracyjnym dotyczącym pobytu cudzoziemca.

Co dzieje się z kartą pobytu po decyzji o zobowiązaniu do powrotu?

Ostateczna decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu może wywołać skutki bezpośrednio wpływające na jego dotychczasowy status pobytowy.

Z dniem, w którym decyzja o zobowiązaniu do powrotu staje się ostateczna, z mocy prawa może dojść między innymi do wygaśnięcia posiadanego zezwolenia na pobyt czasowy oraz posiadanego zezwolenia na pracę. Przepisy przewidują również skutki dotyczące ważności określonych wiz.

Odwołanie od deportacji - ile jest czasu?

Od decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydanej przez komendanta oddziału lub placówki Straży Granicznej przysługuje odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej.

Odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji.

Jest to krótki termin, dlatego data doręczenia decyzji ma istotne znaczenie dla możliwości skutecznego wniesienia środka odwoławczego.

Więcej informacji na temat procedury znajduje się w artykule o decyzji o zobowiązaniu do powrotu, odwołaniu oraz skutkach dla strefy Schengen .

Co można kwestionować w odwołaniu od decyzji Straży Granicznej?

Zakres zarzutów powinien wynikać z treści konkretnej decyzji, jej uzasadnienia oraz materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

W sprawach opartych na art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach istotne może być przede wszystkim ustalenie, czy organ prawidłowo wykazał istnienie przesłanki związanej z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym.

• błędne ustalenie stanu faktycznego,
• niewłaściwa ocena zgromadzonych dowodów,
• brak indywidualnej oceny sytuacji cudzoziemca,
• nieuwzględnienie istotnych okoliczności osobistych lub rodzinnych,
• nieuwzględnienie zachowania cudzoziemca po wykonaniu kary,
• brak właściwego powiązania ustalonych faktów z podstawą prawną decyzji.

Zakaz wjazdu do Polski i Schengen

Decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu może wiązać się również z orzeczeniem zakazu ponownego wjazdu.

Zakres i okres zakazu zależą między innymi od podstawy prawnej decyzji oraz okoliczności konkretnej sprawy. Konsekwencje mogą dotyczyć nie tylko możliwości ponownego wjazdu do Polski, ale również do pozostałych państw obszaru Schengen.

Strzeżony ośrodek po zatrzymaniu przez Straż Graniczną

Jeżeli zostały spełnione ustawowe przesłanki, cudzoziemiec może zostać objęty postępowaniem dotyczącym umieszczenia w strzeżonym ośrodku. Należy jednak odróżnić postępowanie administracyjne dotyczące zobowiązania do powrotu od postępowania dotyczącego detencji.

W określonych przypadkach mogą zostać zastosowane środki alternatywne, takie jak obowiązek zgłaszania się do wskazanego organu Straży Granicznej, zabezpieczenie pieniężne, przekazanie dokumentu podróży do depozytu lub obowiązek zamieszkiwania w wyznaczonym miejscu.

Co sprawdzić po otrzymaniu decyzji?